Utusan

KEPUTUSAN Pilihan Raya Negeri (PRN) Negeri Sembilan Ke-16, Sabtu lalu bukan medan untuk menghukum sebaliknya menjadi ruang rakyat ‘mengajar’ ahli politik memahami kehendak sebenar pengundi.

Mesej yang cuba disampaikan selepas keputusan diumumkan daripada peti undi jauh lebih ‘lantang’ daripada ucapan politik di pentas ceramah.

Empat hari lalu juga rakyat Negeri Sembilan bukan sekadar mengubah komposisi Dewan Undangan Negeri (DUN), sebaliknya membuktikan mereka menolak politik yang terlalu ‘ghairah’ memainkan sentimen sehingga mengabaikan isu yang benar-benar menyentuh kehidupan. Malah, keputusan undi itu juga menghantar amaran kesabaran rakyat terhadap politik yang sarat dengan polemik semakin menipis.

Kejatuhan nama besar seperti Pengerusi Pakatan Harapan (PH) Negeri Sembilan, Datuk Seri Aminuddin Harun serta Setiausaha Agung DAP, Anthony Loke dan kebangkitan semula MCA membuktikan kesetiaan pengundi bukan lagi boleh dianggap hak milik mana-mana parti.

Dalam suasana ekonomi yang masih mencabar, pastinya rakyat mahu melihat pemimpin menawarkan penyelesaian. Rakyat tidak lagi mudah tertawan dengan ‘hidangan’ isu yang mengundang perpecahan.

Keputusan rasmi membuktikan perubahan itu. Barisan Nasional (BN) meningkatkan penguasaan daripada 14 kerusi pada 2023 kepada 18 kerusi, manakala Perikatan Nasional (PN) menambah kekuatan daripada lima kepada tujuh kerusi. Sebaliknya, Pakatan Harapan (PH) mengalami kemerosotan apabila memperoleh 11 kerusi berbanding 17 kerusi pada PRN sebelum ini.

Perubahan itu mencerminkan perubahan sentimen pengundi yang semakin berani menilai prestasi, pendekatan dan keutamaan setiap gabungan politik.

Tumpuan utama sudah tentu tertumpu kepada kekalahan Anthony di Chennah. Menteri Pengangkutan itu sebelum ini menang dengan majoriti 2,200 undi namun akhirnya tewas kepada calon MCA mewakili BN, Siow Kong Choon, yang memperoleh majoriti 688 undi.

Dalam politik, apabila benteng yang selama 13 tahun dianggap kukuh akhirnya runtuh, menandakan berlakunya perubahan arus yang tidak boleh dipandang ringan.

MCA turut merampas kerusi DUN Repah menerusi Koh Kim Swee. Dua kemenangan itu memperlihatkan tanda-tanda MCA mula meraih semula keyakinan pengundi, khususnya dalam kalangan masyarakat Cina.

Corak sama sudah mula kelihatan ketika PRN Johor pada 12 Julai lalu apabila MCA menunjukkan peningkatan sokongan selepas melalui tempoh panjang yang sukar.

Negeri Sembilan mengukuhkan lagi petunjuk tersebut apabila parti itu masih mempunyai ruang untuk bangkit sekiranya terus mengetengahkan calon yang berwibawa, mendekati rakyat dan mengutamakan politik sederhana.

Selama bertahun-tahun, ramai menganggap sokongan masyarakat Cina terhadap MCA terhakis sehingga parti itu dilihat sukar kembali bersaing. Namun, keputusan di Chennah dan Repah membuktikan tiada sokongan politik yang kekal selama-lamanya. Dalam demokrasi, kepercayaan boleh berubah apabila rakyat merasakan ada pilihan yang lebih meyakinkan.

Pada masa sama, keputusan ini menjadi cerminan yang sebahagian pengundi Cina tidak lagi memberikan sokongan secara automatik kepada DAP. Mereka semakin cenderung menilai calon berdasarkan kredibiliti, prestasi serta kemampuan membawa suara masyarakat secara lebih sederhana dan inklusif.

Lebih penting ialah mesej yang dihantar kepada PH. Kehilangan enam kerusi menjadi petanda strategi politik gabungan itu semakin sukar menambat hati pengundi sederhana.

Sepanjang tempoh berkempen dan beberapa bulan sebelum itu lagi, beberapa polemik yang menyentuh sensitiviti kaum dan agama mungkin boleh dikatakan alasan mengapa sokongan kepada PH merundum.

Antaranya isu kandang babi yang mengundang kemurkaan Istana Selangor, cadangan pilihan raya pihak berkuasa tempatan (PBT), kontroversi Kampung Baru Cina serta perbahasan berkaitan Lembaga Tabung Haji susulan penerbitan laporan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI).

Walaupun setiap isu mempunyai latar belakang berbeza, namun cara ia dibahaskan membentuk persepsi yang sebahagian ahli politik lebih gemar menghidupkan polemik berbanding menawarkan penyelesaian terhadap masalah rakyat.

Bukankah sudah ada pepatah Melayu, ‘terlajak perahu boleh diundur, terlajak kata buruk padahnya?’ Dalam politik, kenyataan yang menyentuh sensitiviti masyarakat bukan sahaja mengundang reaksi balas, malah boleh menghakis kepercayaan yang dibina bertahun-tahun.

TIDAK AMBIL PENGAJARAN

Pendekatan bermain isu perkauman mungkin masih mampu membangkitkan emosi penyokong tegar, namun tidak lagi mudah mempengaruhi kelompok pengundi atas pagar yang semakin matang.

Pengajaran ini sebenarnya muncul lebih awal dalam PRN Sabah dan Johor. Ketika itu, pengundi turut menunjukkan kecenderungan memilih kestabilan berbanding retorik yang memecah-belahkan masyarakat. Malangnya, isyarat tersebut nampaknya tidak benar-benar dijadikan iktibar.

Pengundi hari ini jauh berbeza berbanding sedekad lalu. Mereka memperoleh maklumat daripada pelbagai sumber, membuat perbandingan dengan lebih kritis dan tidak lagi menerima sesuatu naratif tanpa penelitian.

Atas sebab itu, parti politik tidak boleh terus bergantung kepada formula lama. Sebaliknya, perlu menawarkan dasar yang meyakinkan, calon berintegriti dan penyelesaian yang mampu dirasai rakyat.

Pun begitu, kemenangan MCA di Chennah dan Repah belum menunjukkan kemenangan menyeluruh MCA, namun cukup untuk membuktikan keyakinan pengundi boleh dipulihkan melalui kerja keras, kepimpinan yang diyakini dan pendekatan yang tidak menjarakkan mana-mana kaum.

Dalam masa sama, PH perlu muhasabah. Suara rakyat di negeri itu wajar dilihat sebagai peringatan yang pengundi sentiasa menilai dan tidak teragak-agak mengubah pilihan apabila merasakan sesebuah gabungan sudah menyimpang daripada harapan mereka.

PRN Negeri Sembilan membuktikan hakikat yang sukar disangkal. Rakyat tidak lagi mudah dipengaruhi polemik yang hanya sekadar menghangatkan pentas politik tetapi gagal menyelesaikan keresahan harian.

Mereka mahukan kepimpinan yang merendahkan suhu politik, mengukuhkan perpaduan dan membawa penyelesaian kepada cabaran sebenar.

Mana-mana parti yang gagal membaca perubahan ini berisiko menerima mesej yang lebih keras apabila rakyat sekali lagi diberikan peluang menentukan masa depan negara di peti undi.

Adakah corak politik di Negeri Sembilan akan berulang dalam PRN Melaka yang bakal menjadi tumpuan seterusnya? Perlu ingat yang pengundi hari ini tidak lagi menilai sekadar kesetiaan tradisi.

Trend sama sudah kelihatan menjelang PRN Melaka. Cubaan Pemuda Sosialis DAP (DAPSY) Kota Melaka mengkritik Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Duyong, Datuk Mohd. Noor Helmy Abdul Halem berhubung isu banjir kilat mengundang reaksi yang tidak dijangka apabila ramai masyarakat Cina tampil mempertahankan wakil rakyat itu.

Realitinya, era yang menganggap sesuatu kawasan sebagai kubu tetap semakin berakhir apabila pengundi semakin kritikal dan tidak teragak-agak membuat perubahan. –UTUSAN

PENULIS ialah Penolong Pengarang Berita Utusan Malaysia.

The post Politik sentimen sudah hilang bisa appeared first on Utusan Malaysia.

KEMENANGAN Barisan Nasional (BN) di Johor dan Negeri Sembilan bukan sekadar keputusan pilihan raya negeri (PRN). Sebaliknya memberi petunjuk parti yang pernah berada pada titik paling rendah selepas Pilihan Raya Umum Ke-14 (PRU14) kini sedang membina semula identitinya sebagai kuasa politik yang semakin kompetitif.

Di sebalik kebangkitan ini, peranan Datuk Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi sebagai Presiden UMNO dan Pengerusi BN wajar dilihat daripada sudut strategi politik.

Ahmad Zahid semakin selesa memainkan politik pragmatik, taktikal dan berorientasikan hasil.

Daripada terus melihat parti-parti Melayu sebagai pesaing yang perlu ditewaskan, pendekatan selepas PRU15 menunjukkan kesediaan untuk mencari ruang persefahaman bagi mengelakkan perpecahan undi.

Johor menjadi bukti pertama BN masih mempunyai kekuatan akar umbi yang besar. Negeri Sembilan pula memberikan pengesahan kedua apabila persaingan sesama blok Melayu dapat dikurangkan, maka BN mempunyai ruang yang lebih besar untuk mengukuhkan kedudukannya.

Ini bukan semata-mata kerana populariti BN meningkat secara mendadak. Sebahagian kekuatan itu datang daripada pengurusan persaingan politik yang lebih baik.

Dalam politik pilihan raya, kadangkala kemenangan bukan hanya bergantung kepada berapa banyak undi yang boleh diperoleh tetapi berapa banyak undi yang tidak dibiarkan berpecah.

Persefahaman dengan parti lain, khususnya Perikatan Nasional (PN), memberikan BN ruang untuk mengurus realiti tersebut.

Di sinilah taktikal Ahmad Zahid yang juga merupakan Timbalan Perdana Menteri menjadi signifikan.

Beliau nampaknya memahami politik pasca-PRU15 tidak lagi boleh dilihat melalui kerangka lama UMNO lawan semua.

Beliau memahami realiti politik baharu memerlukan rundingan, koordinasi dan kesediaan membuat kompromi apabila memberikan keuntungan strategik kepada BN.

Namun, strategi ini tidak bermaksud UMNO perlu kehilangan identiti. Sebaliknya, cabaran sebenar adalah bagaimana UMNO boleh bekerjasama tanpa kehilangan jenama dan berkompromi tanpa kehilangan arah.

Negeri Sembilan memberikan satu lagi pengajaran penting. Persefahaman politik boleh membawa keuntungan apabila ia mengurangkan pertandingan yang tidak perlu. Tetapi kemenangan pilihan raya tetap memerlukan calon yang diterima, jentera yang berfungsi dan kemampuan memahami sentimen setempat.

Sebab itu, Melaka menjadi medan ujian seterusnya.

Jika formula Johor dan Negeri Sembilan dapat diteruskan di Melaka, ia akan memberikan satu mesej yang lebih besar bahawa kerjasama dan koordinasi antara parti Melayu bukan lagi sekadar percubaan sementara tetapi mungkin menjadi sebahagian daripada strategi menghadapi PRU16.

Bagaimanapun, jangan terlalu cepat menganggap formula sama akan menghasilkan keputusan yang sama. Setiap negeri mempunyai demografi, kepimpinan dan dinamika politik yang berbeza.

Melaka akan menguji sejauh mana BN dan rakan-rakannya mampu mengurus pembahagian kerusi, kepentingan parti serta ego politik masing-masing. Jika semua pihak mahu menang sendiri, momentum boleh kembali menjadi perpecahan. Jika semua pihak memahami kepentingan strategik yang lebih besar, momentum boleh menjadi aset.

Dalam konteks ini, ada satu peringatan yang perlu diberikan kepada UMNO.

BUKAN UNTUK SELESA

Kemenangan Johor dan Negeri Sembilan tidak seharusnya menghasilkan rasa terlalu selesa. BN baru sahaja keluar daripada fasa survival. Momentum yang sedang terbina perlu diperkukuhkan, bukan dibazirkan melalui konflik dalaman, perebutan pengaruh atau percaturan sesama sendiri.

UMNO perlu melihat BN sebagai kekuatan kolektif. BN perlu dirapatkan, bukan sekadar ketika pilihan raya semakin hampir tetapi sebagai sebuah jentera politik yang mempunyai identiti, disiplin dan hala tuju bersama.
Pada masa sama, kerjasama dengan parti lain perlu diurus secara bijaksana. Jangan sampai persefahaman elektoral dilihat sebagai penghapusan identiti BN tetapi jangan juga sampai ego parti menghalang kerjasama yang boleh memberikan keuntungan politik.

Ini bukan soal siapa menguasai siapa. Ia soal bagaimana setiap parti memahami matematik politik baharu Malaysia.

Bagi Kerajaan Perpaduan pula, perkembangan ini tidak semestinya perlu dilihat sebagai ancaman. Sebaliknya, gambaran parti-parti politik sedang menyesuaikan diri dengan sistem politik yang lebih kompetitif dan tidak lagi didominasi oleh satu blok.

MOMENTUM
Namun bagi Ahmad Zahid, cabaran sebenar bermula sekarang.

Johor membuktikan BN boleh menang besar. Negeri Sembilan menunjukkan momentum itu boleh diteruskan. Melaka pula bakal menguji sama ada formula tersebut mempunyai daya tahan.

Dan selepas itu, gelanggang sebenar ialah PRU16.

Ahmad Zahid kini mempunyai satu kelebihan yang tidak dimiliki BN beberapa tahun lalu, iaitu momentum. Tetapi momentum tanpa kesatuan boleh hilang. Strategi tanpa disiplin boleh gagal. Dan kemenangan negeri tanpa penyusunan nasional belum tentu membawa BN kembali menjadi kuasa penentu di Putrajaya.

Justeru, tugas Ahmad Zahid bukan sekadar mempertahankan kemenangan yang ada. Tugasnya ialah menyusun semula BN supaya kembali menjadi sebuah kuasa politik yang mempunyai daya tawar, daya tahan dan daya menang.

Bagi UMNO pula, mesejnya mudah. Jangan terlalu cepat berasa sudah menang. Jangan juga terlalu lama mengingati kekalahan.

Johor dan Negeri Sembilan mungkin menandakan BN sudah keluar daripada era survival. Melaka akan menguji kekuatan momentum. PRU16 pula akan menentukan sama ada kebangkitan itu benar-benar sebuah kebangkitan atau sekadar episod sementara dalam politik Malaysia. –UTUSAN

PROFESOR Datuk Dr. Sivamurugan Pandian ialah Pensyarah Pusat Pengajian Sains Kemasyarakatan, Universiti Sains Malaysia (USM).

The post Percaturan Ahmad Zahid bantu kebangkitan Barisan Nasional appeared first on Utusan Malaysia.

KENYATAAN bahawa nama Tanah Melayu tidak lagi wujud selepas tertubuhnya Persekutuan Malaysia bukan sahaja tidak tepat, malah boleh mengelirukan masyarakat. Lebih membimbangkan, kenyataan sedemikian dilihat cuba memadamkan hakikat sejarah negara.

Hakikatnya, Persekutuan Tanah Melayu ialah nama rasmi negara dan kini dikenali Semenanjung.

Kenyataan tersebut juga dilihat berniat tidak baik kerana dibuat bersandarkan Perkara 1(1) semata-mata. Hakikatnya, tafsiran itu perlu dibaca bersama Perkara 1(2), khususnya selepas pindaan menerusi Akta A1642 yang berkuat kuasa pada 11 Februari 2022.

Pindaan tersebut dengan jelas memaktubkan 11 negeri di Tanah Melayu sebagai sebahagian daripada entiti yang bersama-sama membentuk Malaysia.

Selain itu, nama Malaysia sendiri berasal daripada perkataan bahasa Inggeris, Malay, yang membawa pengertian sebuah negara Melayu dalam ruang lingkup yang lebih luas, merangkumi Tanah Melayu, Sabah dan Sarawak.

Walaupun masyarakat Melayu bukan kumpulan majoriti di Sabah dan Sarawak, namun pengaruh tamadun serta budaya Melayu sebagai kelompok dominan di Nusantara tetap mencorakkan resam di dua wilayah Malaysia itu dari sebilangan segi.

Atas asas itu, masyarakat Kadazan-Dusun-Murut serta pelbagai kaum peribumi di Sabah, begitu juga masyarakat Dayak dan komuniti peribumi lain di Sarawak, sering dikelaskan sebagai Melayuan dalam bahasa Melayu atau Malayic dalam bahasa Inggeris.

Pengelasan ini tidak bermaksud mereka ialah orang Melayu secara spesifik tetapi mereka memiliki ciri dan boleh disifatkan sebagai seperti etnik Melayu.

Oleh itu, penggunaan perkataan Malay sebagai asas kepada nama negara baharu yang dibentuk pada tahun 1963 bukan sahaja sesuai, malah tepat dalam konteks sejarah dan geografi Nusantara.

Ciri-ciri Melayik dalam kalangan masyarakat peribumi di Sabah dan Sarawak dapat dilihat dengan jelas, terutama daripada aspek bahasa. Dengan bahasa Melayu dijadikan rujukan utama sebagai lingua franca dan bahasa kelompok dominan di Nusantara, bahasa yang dituturkan oleh pelbagai komuniti di kedua-dua wilayah itu memperlihatkan banyak persamaan, malah mempunyai hubungan yang rapat dengan bahasa Melayu.

Persamaan linguistik ini antaranya dapat dilihat pada nama kata bilangan asas. Untuk angka dua sehingga enam, disebut duo, tolu, apat, lomo dan onom dalam bahasa Kadazan di Sabah.

Manakala bagi bahasa Iban di Sarawak pula menyebut dua, tiga, empat, lima dan nam.

Natijahnya, kerumpunan Melayu itu amat terserlah sehingga etnik peribumi di Sabah dan Sarawak boleh dikategorikan dalam konteks Nusantara sebagai Melayuan. Dengan ini, tiga wilayah yang sama-sama membentuk Malaysia adalah tiga entiti Melayu, iaitu satu Melayu dan dua Melayuan.

Bantahan terhadap ungkapan Tanah Melayu dan tidak pula pada perkataan Malay pada Malaysia dan Malaya, antaranya memperlihat sikap negatif kepada bahasa Melayu yang merupakan bahasa negara ini.

Jelas sekali sekiranya ungkapan bahasa Inggeris, Malaya mahu digunakan, ia tidak akan menimbulkan bantahan seperti pada penggunaan bahasa Melayu Tanah Melayu.

Kedua-dua nama Malaya atau Tanah Melayu, sudah dilupakan kerana tidak lagi digunakan sejurus penubuhan Malaysia.

Dalam hal ini, perkataan itu digantikan pada mulanya dengan Malaysia Barat dan kemudiannya Semenanjung yang kekal sehingga kini.

Satu lagi perkara penting berkaitan nama Malaya ialah penggunaannya kini semakin sensitif dalam konteks tertentu, khususnya dalam wacana awam. Hal ini kerana istilah tersebut semakin kerap digunakan sebagai ungkapan bersifat sinis atau menghina Semenanjung Malaysia serta masyarakat yang berasal dari wilayah berkenaan.

Dalam hal ini, ungkapan Malaya dan Orang Malaya yang sangat berleluasa digunakan di Sabah dan Sarawak pada satu masa dahulu, masih lagi terpakai oleh segelintir yang mempunyai kontasasi buruk.

Walaupun penggunaan neutralnya untuk membezakan rakyat Malaysia dari Semenanjung dengan yang di Sabah dan Sarawak, namun cara ia digunakan dalam nada keji dan hina, menjadi kedua-duanya sebagai kata makian.

Dengan kata lain, Malaya dan Orang Malaya antaranya pernah digunakan di Sabah dan Sarawak untuk mengungkapkan emosi marah. Bahasa itu menjadi tidak sopan kerana tiada unsur hormat.

Hal ini dapat dilihat dengan jelasnya pada perkataan buta, pekak dan tuli yang telah digunakan sebagai kata makian.

Kerana sebab itu, perkataan buta ditukar kepada cacat penglihatan, pekak kepada cacat pertuturan dan tuli kepada cacat pendengaran.

Kesemua pertukaran bagi memastikan penggunaan perkataan lebih sopan setelah kata asalnya menjadi tabu.

Dalam hal ini, ungkapan Tanah Melayu yang secara umumnya tidak pernah digunakan dalam bentuk buruk seperti perkataan Malaya, adalah masih sopan sifatnya. Oleh itu, ia boleh mula digunakan untuk merujuk kepada Semenanjung Malaysia.

Rujukan secara spesifik dengan menyebut nama sahnya, iaitu Tanah Melayu jauh lebih tertib daripada hanya merujuknya dengan nama generik dan yang berkaitan pula dengan bentuk geografinya.

Dalam pada ini, hal ini tidak berlaku kini untuk menyebut dua wilayah lain dalam Malaysia, sebaliknya diucapkan dengan penuh tertib sebagai Sabah atau Sarawak dan tidak lagi dengan nama generik lain, antaranya Malaysia Timur.

Dari satu segi, penggunaan nama generik boleh dianggap sebagai wujudnya dinamika kuasa, di samping tiada rasa hormat, walaupun yang paling asas, iaitu memanggil dengan nama sebenarnya. Dalam hal dinamika itu pula, dengan memanggil Tanah Melayu sebagai Semenanjung Malaysia, semacam mahu memperkecil, yakni tidak ingin menganggapnya penting untuk disebut nama sebenarnya.

Kerana inilah wujudnya keperluan untuk menggunakan nama Tanah Melayu. Ini penting bagi menyerlahkan individualiti Tanah Melayu. Antaranya dari segi nama khasnya untuk menonjolkan identitinya dalam konteks etnisiti Melayu.

Seperkara amat penting dalam menyebut nama wilayah Malaysia dengan menggunakan nama sebenarnya ialah untuk mengekalkan kedominanannya sebagai rakan kongsi yang sama taraf. Inilah sebenarnya yang diingini oleh semua wilayah.

Atas asas inilah, nama khas Tanah Melayu hendaklah digunakan. Ia tidak boleh lagi dirujuki dengan nama generik geografinya. Dengan penggunaan nama khasnya, dapat mempertingkat perikatan emosi terhadapnya. Sebaliknya penggunaan nama am, Semenanjung Malaysia menyebabkan perkara bertentangan berlaku, iaitu perenggangan emosi.

Dengan ini, nama Tanah Melayu wajib digunakan bukan sahaja sebagai identiti istimewa untuk memperlihat kepentingan etnik Melayu di tanah watannya sendiri, malah bagi menegaskan kekuasaan etnik itu di tanah watan mereka sendiri.

Sebetulnya dengan penggunaan nama Tanah Melayu dapat memberhentikan wilayah Malaysia daripada dijadikan objek semata-mata, iaitu hanya sebidang tanah yang menganjur panjang ke laut.

Sebaliknya wilayah Malaysia ini hendaklah ditonjolkan identiti sebenarnya sebagai bumi etnik Melayu.

Dengan ini, ia wajib dikenali sebagai Tanah Melayu sahaja dan tidak boleh lagi diberikan nama lain, sama ada Semenanjung atau Malaysia Barat, mahupun yang lain-lain. –UTUSAN

PROFESOR Emeritus Datuk Dr. Teo Kok Seong ialah Felo Majlis Profesor Negara (MPN) dan Institut Masa Depan Malaysia (MASA).

The post Tanah Melayu bukan sekadar geografi appeared first on Utusan Malaysia.

LEMBAGA Tabung Haji (TH) merupakan sebuah institusi yang dipercayai jutaan rakyat Malaysia sejak lebih enam dekad lamanya sebagai wadah untuk menyimpan dan menabung bagi tujuan menunaikan ibadah haji.

Sejak penubuhannya, institusi ini membantu seramai 1.46 juta rakyat Malaysia menunaikan haji dan pada masa ini mempunyai kira-kira 8.6 juta pendeposit yang mempercayakan simpanan mereka kepada institusi itu.

Pada 2022, Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) yang dilantik Yang di-Pertuan Agong mendedahkan TH pernah mengalami krisis kewangan serius sepanjang tempoh 2014 hingga 2020.

Tulisan ini disediakan bagi menjelaskan isu tersebut secara sistematik, supaya masyarakat umum dan pencarum dapat memahami punca berlakunya krisis tersebut serta langkah penambahbaikan yang telah dicadangkan.

Persoalan utama yang mencetuskan siasatan ini bermula pada 2017, apabila Ketua Audit Negara mendapati wujudnya percanggahan dalam cara TH menilai semula aset-aset pelaburannya.

Pada dasarnya, sesebuah institusi kewangan dikehendaki menyemak semula nilai sebenar pelaburannya secara berkala dan sebarang penyusutan nilai perlu direkodkan sebagai kerugian dalam penyata kewangan tahunan, namun RCI mendapati amalan ini tidak dilaksanakan secara konsisten.

Sekiranya piawaian perakaunan yang ditetapkan diguna pakai sepenuhnya bagi tahun kewangan 2017, TH sepatutnya mencatatkan kerugian bersih sebanyak RM1.4 bilion dan bukannya keuntungan sebanyak RM3.4 bilion sebagaimana yang dilaporkan pada masa itu.

Dapatan ini menunjukkan kedudukan kewangan sebenar TH berada dalam keadaan yang jauh lebih genting berbanding apa yang didedahkan kepada orang ramai.

LIMA PUNCA YANG MENCETUSKAN KEMELUT

Suruhanjaya itu turut mengenal pasti beberapa faktor yang saling berkait dan menyumbang kepada berlakunya krisis tersebut.

Faktor pertama ialah tekanan berterusan untuk mengumumkan agihan keuntungan atau hibah pada kadar yang tinggi, kerana pendeposit sememangnya mengharapkan pulangan yang baik setiap tahun.

Pengumuman hibah yang tinggi secara berterusan sepanjang 2014 hingga 2017 menarik lebih ramai pendeposit baharu, namun keadaan ini turut memaksa pihak pengurusan mengambil risiko pelaburan yang lebih besar, termasuklah pelaburan dalam instrumen ekuiti yang mudah terjejas oleh turun naik pasaran.

Faktor kedua pula berkaitan dengan kaedah pengiraan nilai aset yang tidak tepat, iaitu penggunaan kaedah tersendiri yang dikenali sebagai Nilai Boleh Direalisasikan Aset bagi menentukan jumlah hibah yang boleh diagihkan, sedangkan kaedah ini menghasilkan angka yang lebih tinggi berbanding nilai sebenar aset dalam penyata kewangan yang diaudit.

Faktor ketiga yang turut disorot RCI ialah ketidaktegasan dalam proses pengauditan. Walaupun Jabatan Audit Negara mengesan permasalahan ini pada 2017, namun penyata kewangan TH masih diberikan Sijil Audit Bersih, dengan hanya satu nota teguran ringkas yang dilampirkan.

Suruhanjaya itu juga berpandangan teguran yang lebih tegas sepatutnya diberikan kerana pemberian sijil audit yang bersih secara tidak langsung membenarkan pihak pengurusan untuk terus mengagihkan hibah pada kadar yang tinggi, sedangkan kedudukan kewangan institusi tersebut sebenarnya telah bermasalah.

Faktor keempat pula berkaitan dengan perluasan matlamat asal TH, yang pada peringkat penubuhannya hanya bertujuan membantu rakyat Malaysia menunaikan ibadah haji serta menjadi wadah simpanan bagi tujuan tersebut.

Peranan ini kemudiannya diperluaskan dengan memasukkan visi sebagai tonggak ekonomi ummah, sehingga membawa kepada penglibatan dalam pelaburan besar-besaran seperti hartanah dan perladangan, bidang yang bukan kepakaran teras TH dan akhirnya menyumbang kepada kerugian besar dalam beberapa anak syarikatnya.

Faktor kelima ialah beban subsidi haji yang semakin meningkat melalui skim Bantuan Kewangan Haji (HAFIS). Jumlah subsidi ini meningkat daripada RM106 juta pada 2014 kepada RM300 juta pada2019 dan dijangka mencecah RM742 juta setahun menjelang 2030 sekiranya tiada perubahan dasar dilaksanakan.

Memandangkan wang subsidi ini diambil daripada keuntungan pelaburan, maka peningkatan tersebut turut memberikan kesan langsung kepada kadar hibah yang boleh diagihkan kepada para pendeposit.

Bagi menangani jurang antara aset dan liabiliti yang semakin melebar, kerajaan meluluskan penubuhan sebuah syarikat baharu yang dikenali sebagai Urusharta Jamaah Sdn. Bhd. pada Disember 2018.

Konsep asasnya adalah memindahkan aset-aset TH yang kurang berdaya saing, seperti saham dan hartanah tertentu kepada syarikat berkenaan. Sebagai balasan, TH menerima instrumen sukuk yang akan ditebus semula dalam tempoh tujuh hingga 10 tahun.

Langkah ini membolehkan TH membersihkan penyata kewangannya dengan segera, tanpa perlu mengiktiraf kerugian besar secara serta-merta.

Walau bagaimanapun, suruhanjaya mengingatkan pendapatan daripada sukuk ini kini menyumbang hampir 26 peratus daripada pendapatan tahunan TH dan sekiranya syarikat berkenaan gagal menebus sukuk tersebut mengikut jadual, risikonya bukan sahaja ditanggung oleh TH, malah berpotensi menjejaskan kedudukan kewangan kerajaan, memandangkan jaminan kerajaan bernilai RM88 bilion kepada pendeposit mungkin perlu diaktifkan.

Berdasarkan keseluruhan dapatan tersebut, RCI berpandangan institusi TH tidak perlu dibubarkan atau dipecahkan kepada beberapa entiti berasingan, sebaliknya sebanyak 29 syor penambahbaikan telah dikemukakan bagi memperkukuh tadbir urus dan operasinya.

Antaranya ialah pindaan kepada Akta Tabung Haji 1995 supaya kriteria pelantikan Pengerusi dan Ahli Lembaga dinyatakan dengan lebih jelas, larangan terhadap ahli politik aktif daripada memegang jawatan dalam institusi tersebut atau anak-anak syarikatnya, pengiraan agihan hibah berdasarkan penyata kewangan yang benar-benar diaudit, pelaksanaan audit forensik terhadap pelaburan bermasalah yang menyebabkan kerugian besar, penghentian amalan bonus yang tidak selari dengan prestasi syarikat, serta kenaikan bayaran pendaftaran haji minimum bagi mengurangkan tempoh menunggu giliran haji.

Kefahaman terhadap isu ini penting bagi para pencarum, memandangkan TH bukan sekadar sebuah akaun simpanan biasa tetapi merupakan wasilah yang membolehkan mereka melaksanakan salah satu daripada rukun Islam.
Kepercayaan terhadap institusi ini dibina berasaskan jaminan wang yang disimpan diuruskan dengan telus dan penuh amanah.

Pendedahan yang dibuat RCI, walaupun agak mengecewakan pada peringkat awal, sebenarnya merupakan satu langkah penting ke arah membina semula kepercayaan kerana menunjukkan kesediaan pihak berwajib untuk mengakui kelemahan lalu serta mengemukakan cadangan penambahbaikan yang konkrit.

Bagi masyarakat pula, pemahaman terhadap isu ini bukan bertujuan untuk menghukum tetapi bagi membolehkan mereka menjadi pencarum yang lebih prihatin dan berpengetahuan. – UTUSAN

DR. Abu Sufian Abu Bakar ialah Pensyarah Kanan Pusat Pengajian Ekonomi, Wang dan Bank, Universiti Utara Malaysia (UUM) dan Timbalan Pengerusi Forum Ekonomi Manusiawi.

The post Pengajaran di sebalik krisis TH appeared first on Utusan Malaysia.